การสร้างเสริมความปลอดภัยและการป้องกันการบาดเจ็บในเด็ก
ศูนย์วิจัยเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยและการป้องกันการบาดเจ็บในเด็กTraining Educating Advancing Collaboration in Health on Violence and Injury Prevention เกี่ยวข้องกับปัจจัยทางสังคม กลุ่มเด็กยากจน, เทคโนโลยี, สุขภาวะเด็กที่เกี่ยวข้องกับสังคมมากมาย ในปี 2008 พบว่าจำนวนเด็กตายปีละล้านคนด้วยอุบัติเหตุและความรุนแรง ครึ่งหนึ่งของเด็กตายเป็นเด็กแถบ ทวีป South East Asia ส่วนในประเทศไทยตาย 3,000 คน อันดับ 1. จมน้ำ 1,500 ราย อันดับ 2. จราจร 700-800 ราย (จากการเดินถนน, มอเตอร์ไซด์)
สาเหตุการตายในเด็กเนื่องมาจาก
- ปัจจัยทางร่างกาย เด็กมีความเสี่ยงเนื่องจาก ศีรษะใหญ่ประมาณ 60% ของร่างกาย รอยต่อของกะโหลกศีรษะยังไม่ปิด เกิดเลือดออกง่าย กระดูกต้นคอหักง่ายเนื่องจากหัวหนัก กระดูกซี่โครงหักง่าย เลือดออกในปอดง่าย ปกติในเด็กเล็กตับม้ามแล่บออกมา ทำให้ตับแตกม้ามแตกได้ง่าย
- ด้านพัฒนาการเรื่องการเรียนรู้ เด็กเริ่มเสี่ยงตั้งแต่อายุ 6 เดือน เพราะเด็กเริ่มมีการเคลื่อนไหว ในเด็กวัย 1 ปี เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย เพราะเด็กเริ่มเรียนรู้สิ่งแวดล้อมได้เอง พัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่และมัดเล็กค่อนข้างดี แต่ไม่รู้จักการระวังภัยด้วยตัวเอง และ เมื่อ 1 ปีครึ่ง เด็กเริ่มรู้บางเรื่องที่ผู้ใหญ่บอก แต่ยังขาดประสบการณ์ ทำให้เกิดการตายในช่วงวัยนี้มาก พบว่า เด็กตายในช่วงอายุ น้อยกว่า 6 ปีกับช่วงวัยรุ่นมาก ในช่วงวัยเรียนไม่ค่อยเสี่ยง
- ปัจจัยทางสังคม ต้องดูว่าครอบครัวอยู่ในสิ่งแวดล้อมเสี่ยงหรือไม่ เศรษฐานะต่ำพบว่าเสี่ยงมากกว่าครอบครัวที่เศรษฐานะดี ขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมของชุมชนแต่ละชุมชน การดูแลของครอบครัว ระบบเศรษฐกิจของครอบครัว สื่อที่มีผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค บรรทัดฐานของสังคม
การนำไปสู่แนวทางการแก้ไข สร้างความคิดและความตระหนัก สร้าง Empowerment community ทำให้ชุมชนในการวิเคราะห์ถึงปัญหาการตายในเด็ก ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เหมาะสมลดความเสี่ยง ประเมินผลการทำงานอย่างต่อเนื่อง กระตุ้นให้มีการเชื่อมโยงภาครัฐ ชุมชน และ policy เข้าด้วยกันโดยการผ่านสื่อในการกระตุ้น การแก้ไขปัญหาเป็นทีมสหวิชาชีพ และแก้ไขปัญหาพร้อมกัน กระตุ้นให้มีการเคลื่อนไหวของชุมชนและสังคมที่เด็กและเยาวชนอาศัย
ศูนย์เด็กเล็กปลอดภัย มีวัตถุประสงค์ เพื่อลดการตาย พิการและการบาดเจ็บของเด็กในศูนย์เด็กเล็ก ส่งเสริมความปลอดภัย ความเสมอภาของเด็กในการเจริญเติบโต และโอกาสของการได้รับการส่งเสริมให้มีพัฒนาการที่ดี เชื่อมโยงเครือข่ายการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการพัฒนาความปลอดภัยในศูนย์เด็กเล็ก โดยมีมาตรฐานการดำเนินความปลอดภัย 6 ด้าน ในเรื่องของอาคารทั้งภายในและภายนอก ผลิตภัณฑ์ การเดินทาง ระบบป้องกันภัยจากบุคคล ระบบฉุกเฉิน และความปลอดภัยในการจัดกิจกรรมเรียนรู้ ประเมินความเสี่ยงของกิจกรรม จัดการเรียนรู้เรื่องความปลอดภัย
ซึ่งขั้นตอนการดำเนินงานโดยวิธีจัดตั้งกลุ่มดำเนินงาน มีเครื่องมือ ระบบเฝ้าระวังการบาดเจ็บ เช่น มีแบบบันทึกการบาดเจ็บรายบุคคล บันทึกการเดินสำรวจจุดเสี่ยงในศูนย์ เพื่อดำเนินการแก้ไข
โครงการโรงเรียนปลอดภัย มีกลุ่มความปลอดภัยซึ่งประกอบไปด้วยผู้บริหาร ครู บุคลากร เจ้าหน้าที่ฝ่ายต่างๆ นักเรียน ผู้ปกครอง ผู้แทนชุมชน และมีวิธีเครื่องมือค้นหาปัญหาการบาดเจ็บของนักเรียนทั้งเรื่องอุบัติเหตุ ความรุนแรง โรงเรียนมีแผนมาตรการ และนโยบายจัดการความปลอดภัยด้านอุบัติเหตุและความรุนแรงที่ชัดเจน มีกระบวนการดำเนินงานโดยสร้างระบบความปลอดภัย 6 ด้าน ได้แก่ สิ่งแวดล้อมกายภาพปลอดภัย ระบบคุ้มครองภัยจากบุคคล เดินทางปลอดภัย ความปลอดภัยในการเรียนการสอน หลักสูตรปลอดภัย ความพร้อมด้านฉุกเฉินและภัยพิบัติในโรงเรียน โดยมีการสำรวจและประเมินจุดเสี่ยงของโรงเรียน แบบบันทึกการบาดเจ็บบริเวณรอบโรงเรียน จากการศึกษาอุบัติเหตุในโรงเรียนพบว่า การบาดเจ็บมักเกิดขึ้นในเด็กกลุ่มอายุ 5-9 ปีเป็นนักเรียนชายมากกว่าหญิง ส่วนใหญ่เกิดจากการพลัดตกหกล้ม ลักษณะบาดแผลเป็นบาดแผลถลอก และฉีกขาด สถานที่เกิดการบาดเจ็บคือในห้องเรียน สร้างคู่มือแนวทางความปลอดภัยในเด็ก
ชุมชนปลอดภัย คือ การดำเนินงานเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยในชุมชน โดยมุ่งเน้นในการสร้างพฤติกรรมปลอดภัยและไม่เสี่ยงต่อการบาดเจ็บ ทั้งส่วนบุคคลและส่วนร่วมและการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย ทั่งเชิงกายภาพ เทคโนโลยี การจัดการโดยมีตัวชี้วัดในเรื่องก ารสร้างการมีส่วนร่วมของคนกลุ่มต่างๆ ในชุมชน เชื่อโยงองค์กรต่างๆที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับกลุ่มคนและสิ่งแวดล้อม เช่น เด็กพิการด้อยโอกาส โครงการโรงเรียนปลอดภัย มองให้เห็นได้ทั้งขนาดและสาเหตุของปัญหา การบาดเจ็บ เน้นเอกสารการบันทึก เฝ้าระวัง บันทึกจุดเสี่ยง มีการสำรวจอย่างต่อเนื่อง ประเมินผลได้ทั้งผลดำเนินงานและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายในชุมชน เรียนรู้และดำเนินการโดยชุมชนใดชุมชนหนึ่ง องค์ความรู้ที่ได้สามารถนำไปเป็นแบบอย่างแก่ชุมชนอื่น และชักนำให้เกิดนโยบายที่สำคัญในระดับชาติได้
Injury prevention (การบาดเจ็บ) มีทั้ง ตั้งใจ เช่น ความรุนแรงทางสังคม และไม่ตั้งใจ เช่น อุบัติเหตุ ซึ่งจะเน้นในเรื่อง
- Safety promotion กลุ่มเป้าหมาย 0-14 ปี โดยทำเพื่อเน้นตามกระแสสังคม
- Safety environment วัฒนธรรม ความปลอดภัยของชุมชน ทางกายภาพ เทคโนโลยี ระบบการเมืองการปกครอง เรื่องเศรษฐกิจ ขับเคลื่อนในชุมชน องค์กร
- Safety behavior
ปัจจัย ทำไมเด็กจึงเกิดอุบัติเหตุ เพศ อายุ พัฒนาการ สายตาการได้ยิน ครอบครัว ปัจจัยสิ่งแวดล้อม พฤติกรรม ทัศนคติในเรื่อง safety เด็กพิการและภาวะโรคประจำตัว อื่นๆ กระบวนการสำคัญของชุมชน ศูนย์เด็กเล็ก โรงเรียน เยาวชน
- Community organization กลุ่มแกนหลัก เช่น อบต. หา Key man ต้องมีกลุ่มแกนหลัก สร้างความมั่นใจเชื่อใจร่วมกัน ร่วมกันบริหารจัดการปัญหา การจัดการประกอบด้วย เครื่องมือ มีเองหาได้ วิธีการ เช่นการประชุม เงิน เพื่อกระตุ้น
- Community development ไม่ได้เริ่มมาจากศูนย์พัฒนาจาทุนทางสังคมเริ่มมาจากฐานข้อมูล หากุญแจหลัก จัดการกับปัญหา หางานเด่นของตน แล้วส่งต่อให้กลุ่มอื่น
- Community mobilization ส่งต่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกัน
- Community empowerment การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย เกิดการรักชุมชน
กลไกขับเคลื่อนองค์กร CDD( child death deliberation) เครื่องมือเพื่อสร้างความเข้าใจถึงเหตุและปัจจัยการเสียชีวิต ของเด็กจากอุบัติเหตุและความรุนแรงอย่าเป็นระบบโดยเก็บข้อมูล 4 ด้าน ( ครอบครัว, เหตุนำไปสู่การเสียชีวิต, ข้อมูลตำรวจ, ข้อมูลทางการแพทย์ซึ่งเป็นตัวสำคัญในการเก็บรวบรวมข้อมูล) วิเคราะห์ข้อมูล(ค้นหาเหตุนำการเสียชีวิต) แนวทางแก้ไขป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดซ้ำ
ขบวนการ เมื่อเด็กเสียชีวิต เข้าสู่กระบวนการ CDD พิเคราะห์ สหวิชาชีพ เครื่อข่ายความร่วมมือ ขับเคลื่อนนโยบาย นำไปสู่แนวทางการป้องกันการเสียชีวิตของเด็กรายอื่น พิเคราะห์ การเก็บข้อมูล เหตุการณ์ตายของเด็กจากเหตุภายนอกเข้าลึกอย่างละเอียดถี่ถ้วนด้วยทีมสหวิชาชีพและผู้เชี่ยวชาญ เช่น อัยการ, แพทย์นิติเวช, กุมารแพทย์, นักจิตวิทยา, นักสังคมเป็นต้น เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองเช่น ตำรวจ อบต. หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น หน่วยงานที่ทำของเล่น, กระทรวงอุตสาหกรรม, สบข
ที่มา: ศูนย์วิจัยเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยและการป้องกันการบาดเจ็บในเด็ก,รศ.นพ.อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น